Isang Pagsusuri sa sanaysay: ANG DULANG PILIPINO

Isang Pagsusuri sa sanaysay:
ANG DULANG PILIPINO
Romeo P. Gonzalvo Jr.

Ang dula sa alinmang panahon ay ginagamit ng manunulat sa pagpapahayag ng kanilang kaisipan at damdamin. Batin nilang madaling naipaaabot at nailalarawan ang alinmang mensahe sa pamamagitan ng teatro. Higit na epektibo, sapagkat bukod sa usapan, ang tagpo at kilos ng mga tauhan ay malinaw na nagbabadya ng nais ipaabot sa manonood.
Noong panahong lumipas hanggang sa kasalukuyan, ang dula ay kasangkapan sa pagpapahayag na inaasam na pagbabago. May dulang makabayan, may dula ng pag – ibig, at may dulang nagpapakita ng sakit ng ating lipunan. Ayon kay Nicanor Tiongson sa kanyang sanaysay na pinamagatang “Ang Dulang pilipino,” ang dula ay dula dahil sa diwa ng mimesis na natatagpuan dito, ang paggagad o pananangisag ng isang gumaganap sa mga aksyong nagaganap sa tunay na buhay. Ito ang tunay na diwa ng ating dulang matatagpuan sa ating mga katutubong ritwal, awit at sayaw, at maging sa samut – saring hugis at kulay ng iba’t ibang dula na hinubog ng iba’t ibang panahon sa kasaysayan at lipunang Pilipino.
Ang wari’y patuluyang pagkamatay ng ating dula ay nasasalig sa mga pangyayari ngayon at sa hinaharap. Dahil dito’y masasabi nating manaka – naka na lamang ang pagtatanghal ngayon ng mga tunay na dula at ito’y nasasaksihan sa mga pamantasan at karaniwang naririnig at napapanood sa telebisyon, radyo at sa mga pistang – bayan at pistang – nayon. Ang pinakamalubhang dahilan ng kasalukuyang lagay ng dulang tagalog ay ang pamamalasak ng mga pelikulang tagalog at pelikulang dayuhan. Kung ang mga dula natin ngayon ay magpapatuloy sa kaawa – awang pagkakalugmok, ang ganito’y sa kapabayaan na rin ng ating pamahalaan.
Nakakalungkot gunitaing ang ating mga dula’y natatabunan na ng mga dula sa telebisyon at ng mga pelikulang Pilipino. Kinagigiliwang totoo ang mga dula sa telebisyon gaya ng “Pangako Sa’yo” at “Ikaw Lang ang Mamahalin.” Kinahuhumalingan din natin ang mga pelikulang Pilipino. Lahat halos ay may kanya – kanyang paboritong mga artista at wala na lamang hinihintay kundi ang kanilang mga bagong pelikula.
Kung susuriin lamang nating mabuti ang mga dulang Pilipino, masasabi nating nagtataglay ito ng mga batayang pagka – Pilipino na sumasalamin sa ating mga kultura, pag – iisip, pag – uugali, pandamdam at pagkilos ng bawat isa na nabibilang sa isang lipi, isang lahi. Nag – aangkin din ang ating dula ng higit na matingkad na pagka – Pilipino kung matutugunan lamang natin ang mga pangangailangan sa iba’t ibang panahon ng nakararaming Pilipino. Ang bigat ng pagka –Pilipino ng isang akda ay simbigat na rin ng pangangailangang tinutugunan nito. At higit sa lahat, tunay ngang maipagmamalaki ang pagka – Pilipino ng isang dula kung ito’y naglilingkod sa kapakanan o ikabubuti at ikauunlad ng nakararaming Pilipino, lalong – lalo na ang mga manggagawa, magbubukid at mag – aaral na siyang bumubuo sa higit na nakararaming sambayanang Pilipino.
Kung ang isang dulang Pilipino ay may lantay ng paglilingkod sa bayan at nagmimithi upang mangmulat at manghimok sa mga manonood na makibalikat sa pagpapalaya sa sambayanan, masasabi nating ang dulang ito’y isang gintong wagas, batis nadalisay, at panitikang mapagmahal sa lipunang kinakatigan.

Leave a Reply